Άρτα: Κεντρικά Τζουμέρκα ένα πανηγύρι έξι αιώνων στα Λεπιανά

Ο ιστορικός ναός της Υπαπαντής των Λεπιανών του Δήμου Κεντρικών Τζουμέρκων Άρτας, ένα πετρόχτιστο στολίδι με ηλικία έξι  αιώνων... Μ' ένα αρχαίο πανηγύρι, που έφτασε ως τις μέρες μας... Στις 2 Φλεβάρη, κάθε χρόνο! ...
Όλες, μα  όλες τις χρονιές, ένα πανηγύρι, ξεχωριστό και μοναδικό στην περιοχή. Μες στο καταχείμωνο! Κι όμως, μάζευε πολύ κόσμο... Κι αυτό, γιατί οι άντρες, μάστορες της πέτρας και του μυστριού, δεν είχαν φύγει, ακόμα, για τα μακρινά μέρη της εργασίας τους. 
Παρέμεναν στο χωριό. Έτσι, οι οικογένειες ήταν ακόμα σφιχτά δεμένες, κοντά στα τζάκια και είχαν, μόνο, την, εντελώς απαραίτητη, φροντίδα για τα ζωντανά που ήταν κλεισμένα στα μαντριά, για το ξερό χόρτο τους, το πότισμά τους και μεγάλη  προσοχή, για τα γεννητούρια αυτής της εποχής... 
Χαίρονταν και οι μικροί μαθητές, που έσπαγε κάπως η απόσταση απ' το Δωδεκάημερο ως τις Απόκριες, με μια παραπάνω σχόλη! Γιατί είχαν πρόγραμμα βαρύ, εξαήμερο,  πρωί απόγευμα, πλην Τετάρτης και Σαββάτου...
 
​Η ντυμασιά τους ήταν έτοιμη απ τις Γιορτές. Καινούρια ρούχα, μάλλινα, ζεστά, ασπίδα  για τον παγωμένο αέρα που ροβόλαγε απ' τα χιονισμένα Τζουμέρκα, αδιάκοπα.... Κι έφταναν οι οικογένειες, από Μακρυκαμπο, από Χουλιαρέικα, από Λίρζα, απο Μύλο Παπά, από Πιγκί, από Σινομαρία κι από κάθε ξεμοναχιασμένο σπιτάκι στους λόγγους και στους γκρίζους χειμωνιάτικους αγρούς! 
Κι έφερναν  Πρόσφορο οι νοικοκυρές για τη Λειτουργία.. Κράταγαν, όμως και το κατιτίς τους, για να φάει η οικογένεια μετά, έξω, στην αυλή. 
Μην πεινάσουν τα παιδιά, μη ζητήσουν, οι παππούδες κι οι γιαγιάδες, κάτι να βάλουν στο στόμα τους...Γιατί το γλέντι θα κρατούσε ως το σούρουπο, κι ήθελαν, όλοι, να είναι εκεί, να διασκεδάσουν...Κι ολοένα γέμιζε  ο ιστορικός ναός, και με τις καλοντυμένες νιες και τους λεβέντες του χωριού μας...Δε θα μπορούσαν να λείψουν απ' το   τελευταίο πανηγύρι του Χειμώνα...  

Κι όσο διαρκούσε η Λειτουργία, παρακολουθούσαν, όλοι, τα λόγια του ιερέα κι άκουγαν τις ψαλμωδίες, ρίχνοντας και ματιές θαυμασμού  στις αριστουργηματικές τοιχογραφίες, τις βυζαντινές, που, το φως των καντηλιών τις έκανε, απόκοσμες μαγευτικές! 
Όμως, πολύ αργούσε ο παπάς μας... Κι έτσι, άρχιζαν  τα λιανόπαιδα, να χάνουν την υπομονή τους, να ρίχνουν   κλεφτές   ματιές στην  Ωραία Πύλη  να σιγοψιθυρίζουν, να περιμένουν το "δι' ευχων", πώς και τί, κι ύστερα τα Χρòνια πολλά, και το αντίδωρο, για να πεταχτούν έξω, να παίξουν, να χαρούν! 
Κι ας ήταν λασπωμένη η αυλή, απ' τα λιωμένα χιόνια και τις βροχές! Ήθελαν να βγουν, να δουν, και τους οργανοπαίκτες με το βιολί, το κλαρίνο και το ντέφι, να δουν τον τραγουδιστή, όλη την κομπανία, τέλος πάντων, που θα φτέρωνε τα πόδια των χορευτών! Επιτέλους, το "δι' ευχων" και το μοίρασμα τ' αντίδωρου! 

Η ηρωική έξοδος των μικρών αγοριών και των ντροπαλών μαθητριών του δημοτικού! Ακολουθούσαν, οι παππούδες οι γιαγιάδες κι οι γονείς, μασουλώντας τ' αντίδωρο! Έστρωναν χράμια,στο πεζούλι της Υπαπαντής, οι νοικοκυρές για να κάτσουν οι ηλικιωμένοι. 
Έστεκαν οι άλλοι, όρθιοι, παρέες παρέες κι έβλεπαν, τη θέση των οργανοπαικτών, το τραπεζάκι με τα λουκούμια για τις γυναίκες και τα παιδιά, το τσίπουρο για να ζεσταθούν οι άντρες! Οι νιες, δική τους παρέα, κουβεντιάζοντας και προσέχοντας μην κολλήσουν τα τακουνάκια τους στις λάσπες!

Στην άλλη άκρη, οι νεαροί, τάχα αδιάφοροι, απόμακροι, με όψη σοβαρη, ρίχνοντας ,όμως,  κρυφές ματιές προς το μέρος των κοριτσιών, διαλέγοντας με ποιαν θα χορέψουν, ετοιμάζοντας έναν άνθρωπο να τους περιμένει, όταν, με το καλο, επέστρεφαν απ' τα ταξίδια τους, την εργασία τους, τις τέχνες τους, τις σπουδές τους. Σεμνά όμως και ταπεινά!

Χόρταιναν παιχνίδι, τα παιδιά, συζητούσαν οι μεγαλοι, ένα βουητό κυριαρχούσε....Ώσπου, ήχοι απ' τα όργανα, σήμαναν την αρχή του χορού... Ως δια μαγείας, η λασπωμενη αυλή, γέμισε με χορευτές και χορεύτριες όλων των  ηλικιών.... 
Το βιολί, το κλαρίνο και το ντέφι, κινητοποιούσαν πόδια, χερια, σώματα, για τους υπέροχους ηπειρώτικους χορούς, κι όχι μόνο, με  χάρη, ζωντάνια, λεβεντιά, κέφι, ενθουσιασμό, αδιαφορώντας για τις λάσπες...Και να, τα γέλια, τα πειράγματα... Να τα κεράσματα στους πρωτοχορευτές. 
Να, οι παραγγελιές για το αγαπημένο τραγούδι της οικογένειας, των φίλων, των μουσαφιραίων απ' τα γύρω χωριά... Ένας γλυκός  μουσικοχορευτικός χαμός, μία απίστευτη ικανοποίηση, μία εκτίναξη του κεφιού σε μικρούς και μεγάλους! 
Τί Φλεβάρης και Χειμώνας! Άνοιξη, θύμιζε, η αυλή κι η θερμοκρασία ανέβαινε, αισθητά, απ την συνεχή,  την καθολική, ρυθμική κίνηση των χορευτών... Χάρμα οφθαλμών,  οι πολύχρωμοι κύκλοι απάνω στο μουντό φόντο  της πίστας!

Στα μικρά διαλείμματα για την ξεκούραση των  οργανοπαιχτών, έβρισκαν την ευκαιρία κι οι χορευτές, να συζητούν, να κερνούν  ο ένας τον άλλο, να   γελούν. Τους καμάρωναν οι γεροντότεροι, θυμούνταν τα δικά τους νιάτα! Κάποιοι μερακλήδες, ζητούσαν τραγούδια της "ταβλας" ήσυχα τραγούδια, της συντροφιάς...

Κι ύστερα, πάλι απ' την αρχή, χοροί και τσαλίμια και συναισθηματική πληρότητα, για όλους... Ως το σούρουπο..... Τότε και μόνο τότε, έπαιρναν το δρόμο του γυρισμού, κατά ομάδες οι πανηγυριώτες, δοξάζοντας το Θεό, για έναν ακόμα γιορτασμό της Υπαπαντής, στο τελευταίο τέταρτο του 20ού αιώνα... 
Ένα, ακόμα, πετυχημένο πανηγύρι, ηλικίας έξι αιώνων... Με μια συνέχεια, από τα παλιά, που στον ίδιο τόπο, οι πρόγονοι των ίδιων ανθρώπων, με διαφορές μικρές ή μεγάλες, ανάλογα με τις ανάγκες της εποχής, εκκλησιάζονταν, αντάμωναν, γιόρταζαν, διασκέδαζαν, συναναστρέφονταν,  συζητούσαν και ζευγάρωναν για τη συνέχεια της φυλής!

Είχαν μεγάλη αξία τα πρώτα πανηγύρια, ιδίως  το δεύτερο μισό, του 15ου αιώνα, για τους μακρινούς μας προγόνους. 
Πραγματοποιούνταν, σε δύσκολους καιρούς... Γιατί, ενώ  τα μέρη μας, ήταν, σχεδόν απρόσιτα, τα σύννεφα  των, κάθε είδους, διεκδικητών και κατακτητών, έριχναν, βαριά, τη σκιά τους, πάνω απ' τα βουνά μας και το χωριό μας... Κι  έγιναν, αυτά τα αρχαία πανηγύρια, αφορμή για την ενίσχυση της αγωνιστικότητας και της πίστης και την εμψύχωση των απλών ανθρώπων, για μια καλύτερη  ζωή, σε πείσμα των σκοτεινών  καιρών...

Ευτυχώς, που υπάρχουν οι διηγήσεις,  των παππούδων μας, των γιαγιάδων μας, των γονιών μας, με ιστορίες απ' εκείνους τους γιορτασμούς.... Ιστορίες που κι εκείνοι τις άκουσαν απ' τους δικούς τους προγόνους και πάει λέγοντας, ως εκείνες τις πρώτες μακρινές μέρες γιορτής,  της Υπαπαντής του Χριστού, στο ναό του χωριού μας.

Πηγή: Σελίδα FB "Μακρύκαμπος Λεπιανών Άρτας
epirusblog.gr
5 of 5
Άρτα: Κεντρικά Τζουμέρκα ένα πανηγύρι έξι αιώνων στα Λεπιανά
epirusblog.gr
5 of 5
Αρτα 6750706295417565564
item