Άρτα: "Κομμένο... δύο χρόνια μετά"

Τα χαράματα της 16ης Αυγούστου 1943, η μηχανοκίνητη μονάδα ναζιστικών στρατευμάτων από τη Φιλιππιάδα, με την εντολή της Διοίκησης Ιωαννίνων, εισέβαλε στο χωριό Κομμένο της Άρτας προβαίνοντας σε μια άνευ προηγουμένου σφαγή του άμαχου πληθυσμού...
Στο τέλος της σφαγής οι ναζί στρατιώτες κάθισαν στην πλατεία του χωριού όπου έφαγαν και ήπιαν μπύρες αφήνοντας εκεί άδειες κονσέρβες, δίπλα σε 7 πτώματα. Συνολικά οι νεκροί της σφαγής ήταν 317 άτομα.

Δύο χρόνια μετά, στις 12 Αυγούστου 1945, δημοσιογράφος από την εφημερίδα "ΕΜΠΡΟΣ", επισκέπτεται το κατεστραμένο Κομμένο και γράφει στην εφημερίδα:

"Μεθαύριο στις 16 Αυγούστου κλείνουν δύο χρόνια από την κατατροφή του χωριού Κομμένο της Άρτας από τους βαρβάρους. 

Το Κομμένο ήταν ένα ήμερο και όμορφο ηπειρώτικο χωριό καμπίσιο, 4 ώρες απ' την Άρτα, στις εκβολές του Αράχθου στον Αμβρακικό. 

Είχε δεν είχε 700 κατοίκους που ζούσαν δουλεύοντας στα χωράφια και στα περιβόλια του. Το δεκαπενταύγουστο - της Παναγίας - γιόρταζαν κάθε χρόνο με πανηγύρι. Το '43 έπεσε η γιορτή και μέρα Κυριακή. 

Στολίστηκαν απ' το πρωί στα γιορτινά τους και μετά την εκκλησία στήσανε στη πλατεία του χωριού, γλέντι και χορό γερό. 

Για το πανηγύρι δεν είχαν πάει μονάχα πανηγυριστές από τα γύρω χωριά το Νιοχώρι, τον Παχυκάλαμο, τις Συκιές, τον Λουτρότοπο, την Ακροποταμιά, το Κυρ Νικόλα και πέρα απ' τους Σελάδες, το Κομπότι και την Άρτα. 

Κατέβηκαν στο χωριό κι αντάρτες για το πανηγύρι. Κι είχαν μπλεχτεί κι αυτοί στο γλέντι, συγχωριανοί και συντοπίτες οι περισσότεροι. Τα καραούλια που άφησαν στα γύρω υψώματα οι ανταρτες, δεν χρησίμεψαν, αλοίμονο, σε τίποτα.

Απ' το δημόσιο δρόμο των Γιαννένων ερχόταν προς το χωριό μ' ένα αυτοκινητάκι και δύο μοτοσικλετιστές, ένας Γερμανός αξιωματικός, για να μάθει αν έφτασε το λάδι που περίμεναν οι Γερμανοί από τη Λευκάδα και θα 'φτανε στο Κομμένο δια θαλάσσης και δια του πλωτού μέχρις εκεί Αράχθου για να μεταφερθεί κατόπιν στα Γιάννενα με αυτοκίνητα. Είδε χορό και πανηγύρια, είδε κι αντάρτες που γλένταγαν και δεν προχώρησε. 

Γύρισε αμέσως βιαστικά στα Γιάννενα κι ανέφερε όσα είχε δει στον φον Στέινες, διοικητή της 1ης Μεραρχίας Αλπινιστών. Η διαταγή που πήρε ήταν να τρέξει στο χωριό Λούρο και να οδηγήσει τη δύναμη του "Τάγματος Θανάτου" που έμενε εκεί, στο δύστυχο Κομμένο. 

Το βράδυ έπεσε ήσυχο το Κομμένο. Το πανηγύρι είχε ξεθυμάνει. Ύστερα από ολοήμερο γλέντι οι αντάρτες τραβήχτηκαν στα λημέρια τους, οι ξένοι έφυγαν για τα χωριά τους κι οι χωριάτες πέσαν στον ύπνο κουρασμένοι αλλά χαρούμενοι και ευχαριστημένοι. 

Εκτός απ' όσους θα ξεφάντωναν ως το πρωί στο σπίτι του συγχωριανού τους Θόδωρου Μάλλιου, του εμπόρου που πάντρευε τη κόρη του εκείνο το βράδυ κι άλλων που κίνησαν αποβραδύς για τα κτήματα.
Picture
Η οικογένεια του Θόδωρου Μάλλιου
Στο Λούρο όμως, πέρα απ΄την Άρτα, 400 ανθρωπόμορφα τέρατα του "Ταγματος Θανάτου", δεν κοιμήθηκαν. Φόρτωσαν πυρομαχικά, πολυβόλα, όλμους και αυτόματα όπλα σε 25 αυτοκίνητα, ανέβηκαν κι αυτοί, ταξίδεψαν νύχτα και και βαθειά χαράματα έζωσαν το άτυχο Κομμένο, πριν να ξυπνήσει ακόμα το χωριό.

Χωρισμένοι σε ομάδες, περίμεναν οι Ούννοι το σύνθημα για να ορμήσουν στο άτυχο χωριό. Οι χωριάτες στο μεταξύ, με το θόρυβο των αυτοκινήτων, ξύπνησαν μα δεν πρόλαβαν να καταλάβουν τι γινόταν. 

Το χωριό είχε πια καλά περικυκλωθεί και το βεβαίωσαν μερικές φωτοβολίδες που ήταν το σύνθημα του επικεφαλής: "κανένας δεν μπορεί πια να γλιτώσει. Εμπρός ν' αρχίσει η σφαγή"!

​Πρώτο θύμα ο παπα-Λάμπρος, κόπηκε στα δυο από ριπή πολυβόλου, στην πόρτα της εκκλησίας που πήγαινε, γυρίζοντας από του Μάλλιου που έκανε τα στέφανα της κόρης του, για να αφήσει τα άμφια, το Ευαγγέλιο και το σταυρό και μετά όσοι βρέθηκαν στο δρόμο. 
Μέσα σε σκηνές απερίγραπτής φρίκης, οι βάρβαροι μπήκαν στα σπίτια, έσφαξαν παιδιά στις αγκαλιές των γονιών τους, ξεκοίλιασαν γυναίκες έγκυες, στραγγάλισαν βρέφη, βάλαν βαμπάκια με οινόπνευμα στο στόμα και στη μύτη των παιδιών και μετά 'βάλαν φωτιά... 
Μάζεψαν γυμνές τις λιγερές κοπέλες του χωριού και τις σκότωσαν αφού τις βίασαν και τις τυρράνησαν. έσφαξαν γέρους και γριές. 
Έκαψαν κι έθαψαν ζωντανούς στα ερείπια των πυρπολημένων και καμμένων τους σπιτιών, έβγαλαν τα μάτια και σκότωσαν με ξιφολόγχη και τον άλλον παπά του χωριού τον παπα-Ζώη, σκότωσαν νύφη και γαμπρό, ολάκερο το σόι τους, καλεσμένους του Μάλλιου για το γάμο, ξεκλήρισαν, τέλος, ολόκληρες οικογένειες από τον παππού μέχρι τα εγγόνια. 
Κι όλα με μανιακή βιασύνη εξαγριωμένων θυρίων που διψαγαν αίμα και καταστροφή.
Picture
O παπα-Λάμπρος το πρώτο θύμα του χωριού
Το μεσημέρι πια, ενώ το Κομμένο έπλεε στο αίμα των κατοίκων του, φόρτωσαν στ' αυτοκίνητα οτι πολύτιμο υπήρχε σε τιμαλφή, ρούχα κλπ. Τράβηξαν μαζί τους 250 άλογα και γελάδια και 400 γιδοπρόβατα, καταλήστεψαν με μια κουβέντα το χωριό και μετά πυρπόλησαν και γκρέμισαν και τα υπόλοιπα σπίτια του...

Όταν το μεσημέρι έφυγαν ικανοποιημένοι από το Κομμένο, άφησαν πίσω τους 317 πτώματα που τα περισσότερα ήταν νήπια, παιδιά, γυναίκες και γέροι... Άφησαν όρθια 16 μόνο σπίτια και 118 καμμένα και γκρεμισμένα! Και δεν άφησαν τίποτα που ν' άξιζε στο πλούσιο άλλοτε χωριό...

Άφησαν όμως, περνώντας από την Άρτα και μια χαρακτηριστική εντολή στην Ιταλική φρουρά της: Να στείλει δύναμη και να μην αφήσει πέντε μέρες κανένα να πλησιάζει στο χωριό. Και πεντε ολόκληρες μέρες και νύχτες τα πτώματα κατασπαράχθηκαν απ' τα σκυλιά και τα όρνια και βρώμισαν από την Αυγουστιάτικη ζέστη. ​
Picture
Θύματα στο Κομμένο (φωτό Bundesarchiv)
Στις 16 Αυγούστου του 1943, το ευτυχισμένο χωριό Κομμένο μεταβλήθηκε ολόκληρο σε νεκροταφείο. Κάριες, κουρούνες, καρακάξες - μαύρα πουλιά με απαίσιους κρωγμούς  - σχίζουν διαρκώς τον ουρανό του και κάθονται στα δέντρα και τα θλιβερά ερείπια του. 
Μαυροφορεμένοι κι οι κάτοικοι του χωριού που σώθηκαν πενθούν όλοι δικούς τους και ζουν εγκαταλελειμμένοι απ το ελεύθερο πια Κράτος, ανάμεσα στους τάφους των δικών τους, σε ψάθινα καλύβια, σε τενεκέδες κάτω από τα ερείπια των σπιτιών. 

Τέτοια είναι με άτεχνες γραμμές, η ιστορία του αφανισμού του Κομμένου. Ένα αιώνιο μνημείο της γερμανικής θηριωδίας που στήθηκε με πολύ αίμα, πριν δύο χρόνια σαν μεθαύριο στις 16 Αυγούστου 1943..."

"Κώστας Νίτσιος, εφημερίδα "ΕΜΠΡΟΣ" 12/8/1945"
epirusblog.gr
5 of 5
Άρτα: "Κομμένο... δύο χρόνια μετά"
epirusblog.gr
5 of 5
Αρτα 7284666433433635071
item