Ο μύθος του αναποδογυρισμένου χριστουγεννιάτικου δέντρου

Τα προηγούμενα χρόνια, είχαν γίνει μόδα τα αναποδογυρισμένα -και κρεμασμένα από το ταβάνι- χριστουγεννιάτικα δέντρα. Τα παραδείγματα πολλά. 

Το 2016, η Τέιτ Μπρίταιν του Λονδίνου κρέμασε από την οροφή, ανάποδα, ένα χριστουγεννιάτικο δέντρο με ρίζες καλυμμένες με φύλλα χρυσού. 

Ο Καρλ Λάγκερφελντ (φωτογραφία στην αρχή και στο τέλος) σχεδίασε ένα παρόμοιο για το θρυλικό ξενοδοχείο Claridge's του Λονδίνου. Το 2017, η Target πούλησε ένα ανάποδο δέντρο για σχεδόν 1.000 δολάρια. 

Ένα αναποδογυρισμένο δέντρο μπορεί να δίνει της αίσθηση του πρωτότυπου, αλλά είναι μια αμφιλεγόμενη τάση. Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι πρόκειται για μια παραφθορά της παραδοσιακής, διαχρονικής εμφάνισης των δέντρων -ο κορμός στο έδαφος. 

Οι υποστηρικτές αντιτείνουν ότι είναι μια αρχαία πρακτική -και αποτελούσε αναπόσπαστο μέρος των πρώιμων μεσαιωνικών Χριστουγέννων- και ότι ήταν παράδοση στην Ανατολική Ευρώπη τον 12ο αιώνα. Το δέντρο, λένε, τοποθετούνταν ανάποδα για να αναπαραστήσει την Αγία Τριάδα και να μιμηθεί το σχήμα του σταυρού.

Πόσο όμως πίσω πάει πραγματικά αυτή η πρακτική; Γεγονός είναι ότι δεν υπάρχουν τόσες πολλές καταγεγραμμένες πληροφορίες για τα πρώιμα χριστουγεννιάτικα δέντρα, ανάποδα ή διαφορετικά.
 
Οι απαρχές ενός μύθου
 

Σύμφωνα με τον μύθο, το πρώτο στολισμένο δέντρο εμφανίστηκε στη Λετονία το 1500. Όμως, όπως συμβαίνει με μεγάλο μέρος της πρώιμης ιστορίας των χριστουγεννιάτικων δέντρων, ακόμη και αυτό είναι αμφισβητήσιμο και είναι πιθανό αυτή η ιστορία να είναι μια παρερμηνεία του 19ου αιώνα.

Πολλές από τις πρώτες αναφορές στα χριστουγεννιάτικα δέντρα είναι διάσπαρτες. Οι περισσότερες έχουν να κάνουν με νόμους που έκαναν τα δέντρα παράνομα (για τον περιορισμό της παράνομης υλοτομίας) και για να καθοριστούν ποια δέντρα μπορούσαν να κοπούν. 

Ένας νόμος του 1561 στην Αλσατία -μέρος της σημερινής Γαλλίας-, περιόριζε το μέγεθος σερ αυτό "ενός πεύκου μήκους οκτώ παπουτσιών". 

Υπάρχει μια αναφορά, που χρονολογείται από το 1570, στο χρονικό μιας συντεχνίας από την Βρέμη, η οποία επέτρεπε στα παιδιά να κουνήσουν ένα δέντρο για να πέσουν και να πάρουν διάφορες λιχουδιές -όπως μήλα και ξηροί καρποί- που είχαν τοποθετηθεί σε αυτό.

Στο διαδίκτυο, μια δημοφιλής ιστορία ανιχνεύει την προέλευση του χριστουγεννιάτικου δέντρου στον Άγιο Βονιφάτιο τον 8ο αιώνα. Όπως λέει η ιστορία, ο Βονιφάτιος υποτίθεται ότι είδε ειδωλολάτρες να λατρεύουν μια βελανιδιά. 

Για να τους σταματήσει, έκοψε το δέντρο και στη θέση του φύτρωσε ένα έλατο. Ο Βονιφάτιος χρησιμοποίησε το σχήμα του δέντρου -ένα τρίγωνο- για να αναπαραστήσει την Αγία Τριάδα. Σύμφωνα με ορισμένες πηγές, ο Βονιφάτιος κρέμασε το δέντρο ανάποδα.

Μερικοί άνθρωποι χρησιμοποιούν την ιστορία για να υποστηρίξουν ότι το χριστουγεννιάτικο δέντρο είναι πολύ παλαιότερο από τον 16ο αιώνα. Όμως, σύμφωνα με τον επίσκοπο Willibald του 8ου αιώνα, του οποίου ο τόμος "Ο Βίος του Αγίου Βονιφάτιου" είναι η κύρια πηγή για τη ζωή του Αγίου, αυτή η ιστορία είναι ως επί το πλείστον ένας μύθος. 

Γραμμένος μόλις λίγα χρόνια μετά τον θάνατο του Βονιφάτιου, ο Βίος του Αγίου Βονιφάτιου μιλά για τη βελανιδιά αλλά δεν αναφέρεται πουθενά το έλατο, λέγοντας ό,τι όταν ο Βονιφάτιος έκοψε τη βελανιδιά, αυτή "έσπασε σε τέσσερα μέρη, καθένα από τα οποία είχε έναν κορμό ίσου μήκους. 

Στη θέα αυτού του ασυνήθιστου θεάματος, οι ειδωλολάτρες, που έβριζαν, έπαψαν να υβρίζουν και άρχισαν να πιστεύουν και να ευλογούν τον Κύριο". Στη συνέχεια, ο Βονιφάτιος έστησε από το ξύλο ένα αναλόγιο. Δεν γίνεται λόγος για έλατο, ούτε αν ήταν ανάποδα.

Ο Βονιφάτιος δεν είναι η μόνη θεωρία για την προέλευση των ανάποδων χριστουγεννιάτικων δέντρων. Ένας άλλος λέει ότι ένα ανεστραμμένο δέντρο είναι παράδοση στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη που χρονολογείται από τον 12ο αιώνα. 

Όμως, σύμφωνα με το Πολωνικό Κέντρο Τέχνης, πριν τα χριστουγεννιάτικα δέντρα γίνουν δημοφιλή στην Πολωνία τη δεκαετία του 1900, ο κόσμος κρεμούσε όχι ένα ολόκληρο δέντρο, αλλά την άκρη ενός έλατου ή ένα κλαδί κρεμασμένο ανάποδα από τα δοκάρια, συνήθως πάνω από το τραπέζι του δείπνου.

Παρόλα αυτά, υπάρχει ένα ιστορικό προηγούμενο για τα ανάποδα κρεμασμένα ολόκληρα δέντρα από το ταβάνι. Στο βιβλίο Inventing the Christmas Tree, ο Bernd Brunner περιλαμβάνει μια απεικόνιση ενός κρεμασμένου δέντρου από τον 19ο αιώνα, όχι όμως ανάποδα. 

"Στα μικρά κοινά δωμάτια των κατώτερων τάξεων", εξηγεί, "δεν υπήρχε χώρος για [ένα δέντρο στο έδαφος]".

Τα κρεμαστά δέντρα μπορεί να προέκυψαν επειδή ήταν ένας βολικός τρόπος για να έχει κάποιος ένα μικρό χριστουγεννιάτικο δέντρο χωρίς να γίνεται εμπόδιο -συν ότι τα παιδιά δεν έφταναν τις λιχουδιές που κρεμόντουσαν από το δέντρο. 

Επίσης, ο Brunner αναφέρει ότι, περιστασιακά, κρεμούσαν δέντρα ανάποδα για να προστατεύσουν το νοικοκυριό, αλλά αυτή η πρακτική δεν φαίνεται να ήταν ευρέως διαδεδομένη.
 
 
Στο πιο πρόσφατο παρελθόν, η τάση, όπως φαίνεται, είχε ξεκινήσει από τα καταστήματα λιανικής και ο στόχος είναι ο ίδιος με τον 19ο αιώνα: να ελευθερωθεί χώρος.

από: mental floss
epirusblog.gr
5 of 5
Ο μύθος του αναποδογυρισμένου χριστουγεννιάτικου δέντρου
epirusblog.gr
5 of 5
ενδιαφέροντα 2623802036581371437

Τα καλύτερα

item