Άρτα: ΣΗΜΕΡΑ ΕΧΕΙ ΚΑΓΚΕΛΑΡΙ! στην ΜΙΚΡΟΣΠΗΛΙΑ Άρτα: ΣΗΜΕΡΑ ΕΧΕΙ ΚΑΓΚΕΛΑΡΙ! στην ΜΙΚΡΟΣΠΗΛΙΑ | Epirusblog.gr | Ιωάννινα Ήπειρος Ελλάδα

Άρτα: ΣΗΜΕΡΑ ΕΧΕΙ ΚΑΓΚΕΛΑΡΙ! στην ΜΙΚΡΟΣΠΗΛΙΑ

Άρτα: ΣΗΜΕΡΑ ΕΧΕΙ ΚΑΓΚΕΛΑΡΙ! στην ΜΙΚΡΟΣΠΗΛΙΑ
Το καγκελάρι αποτελεί τον χαρακτηριστικότερο χορό των Τζουμέρκων.

Είναι γνωστό ήδη από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας, οπόταν χρησίμευε στο να συγκεντρώνονται οι χωριανοί, να ανταλλάσουν απόψεις και να συνεννοούνται για διάφορα ζητήματα, δίχως να γίνονται αντιληπτοί από τους κατακτητές. 

Επιπλέον, όπως όλες οι πανηγύρεις και οι χοροί, αποτελούσε ευκαιρία γνωριμίας των δύο φύλων. Η διάσωση του χορού οφείλεται στη εθιμική του εφαρμογή την ημέρα που αντιστοιχεί στην μεγαλύτερη εορτή για κάθε ένα από τα Τζουμερκοχώρια.

Στη Μικροσπηλιά, ο ιδιότυπος χορός με τους όμορφους στίχους -οι οποίοι και παραλλάσσουν από χωριό σε χωριό- χορεύεται στις 16 Αυγούστου, την τελευταία από τις τρεις ημέρες του εορτασμού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.

Με τη δύση του ηλίου, οι παρευρισκόμενοι συγκεντρώνονται στο πλάτωμα πίσω από την πλατεία του χωριού και κάτω από το ύψωμα της Μπρίνιας, όπου και ο ιερός ναός της Παναγίας. 

Πιασμένοι πισθάγκωνα σε ευθεία διάταξη κρατιούνται εμπρός της γραμμής οι άντρες, με ηλικιακή ιεραρχία (πρώτα οι γηραιότεροι και έπειτα οι πιο νέοι). Με τον ίδιο τρόπο ακολουθούν και οι γυναίκες, ενώ στο τέλος πιάνονται και τα παιδιά. 

Οι ξένοι, αρχικά, παρακολουθούν από την ακριά της πλατείας κι αργότερα πιάνονται και εκείνοι στο τέλος του χορού. Μπροστάρηδες στο καγκελάρι εναλλάσσονται -κατά σειράν- ο ιερέας της ενορίας των Ταξιαρχών, ο γηραιότερος χορευτής και ο εκάστοτε εκλεγμένος εκπρόσωπος του χωριού.

Το πρώτο μισό του αντρικού τμήματος του χορού τραγουδά ανά στίχο το καγκελάρι, ενώ το υπόλοιπο τμήμα (άνδρες και γυναίκες), επαναλαμβάνει. 

Χορός κλειδωτός, αργός, δωρικός, ξεκινά με το αριστερό πόδι προς τα εμπρός, ενώ το δεξί με τη σειρά του ανασηκώνεται και επιστρέφει πρώτο πίσω, για να ακολουθήσει το αριστερό, το οποίο ακουμπά στα δάχτυλα (μύτη ποδιού). Γρήγορα κινά και πάλι εμπρός.

Με τη λήξη του εν λόγω χορού, μεταβαίνουν όλοι στο χώρο της πλατείας όπου και η έναρξη της τρίτης και τελευταίας ημέρας του πανηγυριού. Συχνά, από τα πρώτα τραγούδια του χορού, παραγγέλλονται τα συρτά στα τρία Μαρία λεν την Παναγιά και Ψηλά στην Κωστελάτα, τραγούδι στο οποίο προστίθεται και ο στίχος:

Ψηλά στη Κωστελάτα και στη Μικροσπηλιά, γίνεται πανηγύρι βαράνε τα βιολιά!
Ψηλά στην Κωστελάτα μες στη Μικροσπηλιά, χορεύουν τα κορίτσια μαζί με τα παιδιά!

Το Καγκελάρι
Τέτοιαν ώρα ήταν εψές, τέτοια και παραπροψές
Στο χορό που χόρευαν, όλο αγόρια και παιδιά
Όλο αγόρια και παιδιά, και κορίτσια ανύπαντρα
Και στη μέση στο χορό, κάθεται χρυσός αητός
Και τροχάει τα νύχια του, τα χρυσά φτερούδια του
Τα χρυσά φτερούδια του, τα βασιλικούδια του
Το Θεό παρακαλεί, «Θε μου δος μου δύναμη»
«Θέ μου δος μου δύναμη, να ριχτώ να αδράξω μια»
Να ριχτώ να δράξω μια, με σγουρά χρυσά μαλλιά
Κι αν δεν την εδιάλεγα, να ‘πεφταν τα νύχια μου
Να ‘πεφταν τα νύχια μου, τα χρυσά φτερούδια μου
Συ που σέρνεις το χορό, σαν κλωνί βασιλικό
Σαν κλωνί βασιλικό, σαν κλωνάρι αμάρανθο
Συ που σέρνεις το χορό, κάνε πρώτο κάγκελο
Κάνε πρώτο κάγκελο, κάνε κάγκελίσματα
Σύ που σέρνεις το χορό, κάνε διπλοκάγκελο.
Κάνε διπλοκάγκελο, διπλοκαγκελίσματα
Σύ που σέρνεις το χορό, κάνε τριπλοκάγκελο
Κάνε τριπλοκάγκελο, τριπλοκαγκελίσματα
Σύ που σέρνεις το χορό, κάνε τετροκάγκελο
Κάνε τετροκάγκελο, τετροκαγκελίσματα
Σύ που σέρνεις το χορό, κάνε πεμτοκάγκελο
Κάνε πέμπτοκάγκελο, πέμπτοκαγκελίσματα
Σύ που σέρνεις το χορό, κάνε εκτοκάγκελο
Κάνε έκτοκάγκελο, εκτοκαγκελίσματα
Σύ που σέρνεις το χορό, κάνε σταυροκάγκελο
κάνε σταυροκάγκελο, σταυροκάγκελίσμ
ατα
Σύ που σέρνεις το χορό, τράβα σιάσε το χορό
Κι είμαι ξένος και θα ιδώ και θα πάω να μολογώ
Και θα πάω να μολογώ, στα χωριά που θα διαβώ
Μες στον πέρα μαχαλά και στη δώθε γειτονιά
Αγαπώ κι εγώ μια νια, την Αφέντρω Καλογριά
Όταν πήγαινα εκεί, μου ‘δινε γλυκό κρασί
Μου ‘δινε γλυκό κρασί, μου ‘στρωνε τράγειο σακί
Κι έμαθα πως πέθανε, και την παν στην εκκλησιά
Και την πάν στην εκκλησιά, με λαμπάδες με κεριά
Με λαμπάδες με κεριά και με μοσχοθυμιατά
Κι ο παπάς από κοντά, ψάλλοντας διαβάζοντας
Ψάλλοντας διαβάζοντας και μυριολογίζοντας
Ωχ μωρέ καλογριά, όπου σ’ είχα συνοδειά
Όπου σ’ είχα συνοδειά, πάσα γιόμα και βραδιά
Πάσα γιόμα και βραδιά και ταχιά στην εκκλησιά
Μα τον Άγιο Αη Γιάννη, ο χορός πάει γαϊτάνι,
Μα τον Άγιο Αη Νικόλα, τι χορός θα γίνει τώρα
Μα τον Άγιο Αη Αρσένη, στο χορό να μπουν οι ξένοι
Μα τον Άγιο Κωνσταντίνο, το χορό δεν τον Αφήνω
Μα τον Άγιο Αη Θανάση, ο χορός θε να χαλάσει. ​

epirusblog.gr
5 of 5
Άρτα: ΣΗΜΕΡΑ ΕΧΕΙ ΚΑΓΚΕΛΑΡΙ! στην ΜΙΚΡΟΣΠΗΛΙΑ
epirusblog.gr
5 of 5
Αρτα 8726964695256554781
Σχόλια
item